vrijdag 22 januari 2016

Boordgeld

In de jaren na de Tweede Wereldoorlog werd aan boord van de schepen die op Nederlandsch-Indië voeren betaald met dit zogenaamde 'boordgeld'. Titus Schulz heeft nog een paar van deze muntjes in zijn bezit, gekregen van Paul Schulz. Waarschijnlijk (gezien het jaar waarin boordgeld van de SMN ontstond) is dit van de terugreis van Ambon naar Nederland, in 1950: 


Munt van de Stoomvaart Maatschappij Nederland, waarschijnlijk uit 1947. Hiervan zijn er ca. 40.000 geslagen.


Het ontstaan van boordgeld is een direct gevolg van de geldzuivering die al vrij snel na het beëindigen van de Duitse bezetting werd ingevoerd. Tijdens de bezetting mochten er alleen bankbiljetten in de roulatie zijn die door de Duitsers waren goedgekeurd. Omdat veel van onze biljetten een afbeelding of tekst hadden die in verband kon worden gebracht met het koningshuis, moesten deze worden aangepast of vervangen. Aan het einde van de oorlog bleek er een enorme hoeveelheid van dat oorlogsgeld in roulatie te zijn, veel meer dan ooit verantwoord kon worden, zodat een geldzuivering nodig was. 

Door de geldzuivering mocht er geen geld worden uitgevoerd. Deze maatregel had grote gevolgen voor het betalingsverkeer op de internationale scheepvaart. Daar kwam bij dat juist in deze periode extra veel schepen op Nederlandsch-Indië zouden gaan varen (repatrianten, beginnende onlusten). 

Een reis duurde toen nog gemiddeld drie tot vier weken en dan zou een betaalmiddel aan boord vanzelfsprekend niet mogen ontbreken. (bron: www.boordgeld.nl) Foldertje dat de SMN uitbracht op passagiers wegwijs te maken in het gebruik:  






zaterdag 9 januari 2016

Het huis op Ambon

Een schetsje gemaakt door Paul Schulz voor zijn neef Jan Blom, die Ambon heeft bezocht. Het toont de locatie van het huis waar de familie (oma, opa, Marian en Paul) woonde na de oorlog (1946). Het huis heet Kotta Djawa en is gelegen in het district Ruma Tiga, in de buurt van de rivier Wai Lela. In 1950 keert het gezin terug naar Nederland.



Met dank aan Jan, die dit jarenlang in zijn portefeuille bewaarde en onlangs opstuurde.